HuongNgoai.comHướng Ngoại
Tính cách nơi công sở

Làm việc với sếp khác tính cách mình: báo cáo, xin ý kiến và đề xuất sao cho trôi

Sếp thích nghe ngắn hay đọc kỹ, quyết nhanh hay cân nhắc lâu? Cách đọc phong cách của sếp qua hành vi, điều chỉnh báo cáo, đề xuất và nói khi bất đồng.

Young Vietnamese employee standing beside a seated manager at a wooden desk near tall windows, both looking at a shared tablet, viewed from behind across the room, bright midday light

Làm việc với sếp khác tính cách mình trôi chảy hơn khi bạn đọc được phong cách của sếp qua hành vi thật, rồi điều chỉnh cách báo cáo, xin ý kiến và đề xuất cho hợp: sếp cần ngắn thì đưa kết luận trước, sếp cần chi tiết thì gửi tài liệu trước, sếp quyết nhanh thì chuẩn bị sẵn phương án. Điều chỉnh cách trình bày không có nghĩa là chiều theo mọi ý sếp hay đánh mất ý kiến của mình.

Nhiều người phàn nàn "sếp không hiểu mình" trong khi điều thật sự xảy ra là hai bên đang dùng hai cách giao tiếp khác nhau. Một nhân viên kỹ tính gửi báo cáo mười trang cho người sếp chỉ đọc đoạn đầu; một nhân viên thích nói nhanh vào phòng trình bày miệng với người sếp cần tài liệu để nghĩ. Phần dưới giúp bạn nhận ra phong cách của sếp, điều chỉnh từng loại trao đổi và xử lý những lúc khó.

Đọc phong cách của sếp qua hành vi, không qua nhãn

Không cần biết sếp thuộc nhóm tính cách nào. Thay vào đó, quan sát những gì sếp làm trong vài tuần. Mỗi dấu hiệu gợi ý một cách trình bày hợp hơn.

Dấu hiệu bạn thấySếp có thể cầnCách điều chỉnh
Hay hỏi "kết luận là gì?" khi bạn đang giải thíchĐi thẳng vào điểm chínhNói kết luận và đề xuất trong câu đầu, chi tiết để sau
Đọc kỹ tài liệu, hỏi lại từng con sốDữ liệu đầy đủ, có nguồnGửi tài liệu trước buổi gặp, ghi nguồn số liệu
Thích gọi điện, ghé bàn trao đổiTrao đổi trực tiếp, phản hồi nhanhGọi ngắn cho việc cần quyết, nhắn lại tóm tắt sau
Trả lời tin nhắn sau vài giờ, ít khi gọiThời gian đọc và nghĩViết tin nhắn đầy đủ, nêu rõ cần quyết trước khi nào
Hỏi về ảnh hưởng tới nhân viên, khách hàngThấy tác động lên con ngườiThêm phần ai bị ảnh hưởng và cách hỗ trợ họ
Hay đổi ý khi có thông tin mớiGiữ cửa mở cho phương án tốt hơnHỏi rõ phần nào đã chốt, phần nào còn có thể đổi

Đừng kết luận sau một hai lần. Sếp cũng thay đổi theo áp lực: lúc bận, người thích chi tiết cũng chỉ đọc dòng đầu. Quan sát vài tuần và để ý cả lúc sếp vui lẫn lúc sếp căng.

Báo cáo: điều chỉnh độ dài, kênh và nhịp

Đặt kết luận lên đầu, dù sếp thuộc kiểu nào. Câu đầu tiên của mọi báo cáo nên là điều sếp cần biết hoặc cần quyết. Sếp thích chi tiết vẫn đọc tiếp phần sau; sếp bận chỉ đọc câu đầu cũng đủ. Đây là điều chỉnh có lợi với gần như mọi người.

Chọn kênh theo thói quen của sếp. Nếu sếp hay trả lời tin nhắn trong năm phút, đó là kênh chính. Nếu sếp đọc thư điện tử vào buổi sáng, gửi báo cáo tuần vào tối hôm trước. Đừng ép sếp đọc ở kênh mà sếp không dùng.

Thống nhất nhịp báo cáo. Hỏi thẳng: "Anh muốn em cập nhật dự án này mỗi ngày hay chỉ khi có mốc quan trọng?". Câu trả lời giúp bạn tránh cả hai kiểu sai: báo quá nhiều làm sếp phiền, báo quá ít làm sếp lo.

Báo tin xấu sớm. Dù sếp có tính cách gì, không ai thích bị bất ngờ. Khi thấy dự án có nguy cơ trễ, báo ngay kèm nguyên nhân và một hai phương án, thay vì chờ tới hạn chót.

Giữ một mẫu báo cáo cố định. Với sếp bận, một mẫu quen thuộc gồm việc đã xong, việc đang làm, chỗ vướng, cần sếp quyết gì, giúp sếp đọc rất nhanh. Với sếp thích chi tiết, thêm phần phụ lục.

Xin ý kiến và đề xuất: các bước cho một lần trình bày

Khi cần sếp duyệt một đề xuất, cách chuẩn bị dưới đây hợp với cả sếp quyết nhanh lẫn sếp cân nhắc lâu:

  1. Viết vấn đề trong một câu, kèm vì sao cần giải quyết bây giờ.
  2. Đưa hai hoặc ba phương án, mỗi phương án có chi phí, thời gian, rủi ro chính. Một phương án duy nhất dễ bị cảm giác là đang bị ép.
  3. Nêu phương án bạn đề xuất và lý do, tách rõ khỏi phần mô tả để sếp không thấy bị dẫn dắt.
  4. Ghi rõ bạn cần sếp quyết gì và trước khi nào.
  5. Với sếp cần thời gian nghĩ, gửi tài liệu trước một ngày và hẹn trao đổi sau. Với sếp quyết nhanh, chuẩn bị bản một trang và mang theo phụ lục phòng khi được hỏi.
  6. Sau khi sếp quyết, nhắn lại một dòng xác nhận quyết định và bước tiếp theo.

Bước cuối thường bị bỏ qua nhưng rất có ích. Nó tránh tình trạng hai tuần sau mỗi người nhớ một kiểu, nhất là với sếp hay đổi ý.

Khi sếp hay đổi ý hoặc soi từng chi tiết

Sếp hay đổi ý thường không cố làm khó nhân viên. Nhiều người ra quyết định bằng cách nghĩ thành tiếng, nói ra một hướng để xem nó nghe thế nào, rồi đổi khi có thông tin mới. Vấn đề nảy sinh khi nhân viên coi mỗi câu sếp nói là một quyết định đã chốt và bắt tay làm ngay. Cách xử lý là hỏi rõ trạng thái: "Đây là hướng anh đang cân nhắc hay em bắt đầu làm luôn?". Khi đã chốt, nhắn lại bằng văn bản và hỏi phần nào còn có thể đổi.

Sếp soi chi tiết thường lo về rủi ro, hoặc đã từng bị vấp vì một lỗi nhỏ. Thay vì khó chịu, bạn có thể chủ động đưa những gì sếp sẽ hỏi: danh sách đã kiểm, nguồn số liệu, những điểm còn chưa chắc. Khi sếp thấy bạn đã soát kỹ, mức độ soi thường giảm dần theo thời gian. Nếu sự kiểm soát vẫn rất chặt sau nhiều tháng làm tốt, đó là lúc nên có cuộc trò chuyện về mức độ tự chủ.

Trong cả hai trường hợp, đừng vội gán nhãn "sếp là người thế này, không thay đổi được". Nhãn làm bạn ngừng tìm cách, trong khi chỉ cần điều chỉnh một hai thói quen giao tiếp là cả hai bên đã nhẹ hơn nhiều.

Bất đồng với sếp mà không thành đối đầu

Khác tính cách với sếp đôi khi dẫn tới bất đồng thật về cách làm. Nói ra bất đồng là việc nên làm, vì sếp cần thông tin từ người làm trực tiếp. Điều quan trọng là cách nói. Nói riêng, không phải giữa cuộc họp đông người. Bắt đầu bằng việc nhắc lại mục tiêu của sếp để cho thấy bạn hiểu: "Em hiểu anh muốn ra mắt trước Tết để kịp mùa mua sắm". Sau đó nêu lo ngại cụ thể, dựa trên dữ liệu: "Với lịch hiện tại, phần kiểm thử chỉ còn ba ngày, lần trước ba ngày thì lỗi lọt ra khách".

Đưa kèm một phương án thay thế thay vì chỉ phản đối: ra mắt bản rút gọn trước Tết, phần còn lại sau. Cuối cùng, hỏi sếp quyết và tôn trọng quyết định nếu nó không vi phạm quy định hay đạo đức. Nếu sau đó bạn vẫn thấy lo, ghi lại lo ngại đã nêu bằng một tin nhắn ngắn, lịch sự, không mang giọng trách móc.

Với sếp thích tranh luận thẳng, bạn nói thẳng hơn cũng không sao. Với sếp không thích bị phản bác trước mặt, nên chọn lúc riêng và nói nhẹ hơn. Nội dung giữ nguyên, chỉ cách mở lời thay đổi. Nếu không chắc sếp thuộc kiểu nào, hỏi trước một câu: "Em có một lo ngại về lịch ra mắt, anh muốn nghe bây giờ hay để lúc khác?".

Một tình huống: nhân viên kỹ tính và sếp quyết nhanh

Giả định Minh làm phân tích dữ liệu ở một chuỗi cửa hàng tiện lợi tại TP Hồ Chí Minh. Minh rất kỹ, mỗi báo cáo tuần dài khoảng tám trang với đủ biểu đồ. Sếp mới của Minh là chị Uyên, chuyển từ bộ phận kinh doanh sang, quen quyết nhanh và thường chỉ hỏi "vậy mình nên làm gì?". Hai tuần đầu, chị Uyên không trả lời các báo cáo của Minh, còn Minh nghĩ sếp không coi trọng công việc của mình.

Trong buổi trò chuyện riêng đầu tiên, Minh hỏi thẳng chị thích nhận báo cáo thế nào. Chị nói chị cần ba dòng đầu cho biết cửa hàng nào đang có vấn đề và nên làm gì, phần còn lại chị chỉ xem khi cần. Minh đổi cách: tin nhắn sáng thứ Hai gồm ba dòng kết luận và đề xuất, kèm tệp chi tiết đính theo. Lần đầu tiên, chị Uyên trả lời trong mười phút và quyết luôn việc điều chỉnh giờ mở cửa ở hai cửa hàng.

Minh không bỏ đi sự kỹ lưỡng của mình; phần phân tích vẫn đầy đủ trong tệp đính kèm, và khi chị Uyên trình bày với ban giám đốc, chị dùng đúng tệp đó. Minh chỉ đổi thứ tự: kết luận trước, chi tiết sau.

Những điều không nên làm

Khi cố gắng hợp với sếp khác tính, có vài cái bẫy nên tránh:

  • Đoán nhóm MBTI của sếp rồi đối xử theo mô tả trên mạng. Mô tả chung không thay được quan sát người thật, và nhóm đoán có thể sai hoàn toàn.
  • Chiều theo tới mức không bao giờ nói ra ý kiến khác. Sếp mất thông tin, còn bạn mất động lực.
  • Bàn tán về tính cách sếp với đồng nghiệp. Chuyện đó lan nhanh và làm hỏng niềm tin hai chiều.
  • Thay đổi hoàn toàn cách làm việc của mình đến mức kiệt sức. Điều chỉnh cách trình bày, không thay đổi cả con người.
  • Chờ sếp tự hiểu mình. Sếp quản lý nhiều người, nói rõ nhu cầu của mình trong buổi trò chuyện riêng sẽ nhanh hơn.

Nếu đã thử điều chỉnh nhiều tháng mà mối quan hệ vẫn căng tới mức ảnh hưởng sức khoẻ, có thể cân nhắc trao đổi với bộ phận nhân sự hoặc tìm vị trí khác. Không phải cặp sếp và nhân viên nào cũng hợp, và nhận ra điều đó cũng là một quyết định chín chắn.

Câu hỏi thường gặp

Có nên hỏi thẳng sếp thích được báo cáo thế nào?

Nên. Đây là câu hỏi chuyên nghiệp và phần lớn sếp đánh giá cao. Hỏi trong buổi trò chuyện riêng hoặc khi bắt đầu dự án mới: anh chị muốn cập nhật bao lâu một lần, qua kênh nào, ngắn hay chi tiết.

Sếp hướng ngoại, mình hướng nội thì làm sao để không bị lu mờ?

Chủ động gửi cập nhật ngắn về kết quả, chuẩn bị trước một hai ý để nói sớm trong các cuộc họp, và dùng buổi trò chuyện riêng để trao đổi sâu. Sếp đánh giá dựa trên kết quả và thông tin họ nhận được, nên hãy đảm bảo thông tin tới được tay sếp.

Sếp hay gọi điện ngoài giờ thì nên xử lý thế nào?

Trao đổi nhẹ nhàng về kỳ vọng: việc gì cần trả lời ngay, việc gì để sáng hôm sau. Có thể đề xuất sếp nhắn tin cho việc không gấp để bạn trả lời đầu giờ. Nhiều sếp gọi ngoài giờ chỉ vì đó là lúc họ nghĩ ra, không phải vì cần câu trả lời ngay.

Làm sao trình bày với sếp thích chi tiết mà không bị hỏi vặn mãi?

Gửi tài liệu trước để sếp có thời gian đọc, ghi rõ nguồn số liệu, nêu luôn những điểm còn chưa chắc chắn và cách bạn sẽ kiểm tra. Khi sếp thấy bạn đã lường trước câu hỏi, số câu hỏi vặn thường giảm.

Khác tính cách với sếp có ảnh hưởng tới đánh giá cuối năm không?

Có thể, nếu sếp không nhận đủ thông tin về kết quả của bạn hoặc hiểu lầm cách làm việc của bạn. Cách giảm rủi ro là báo cáo kết quả đều đặn, ghi lại những việc đã hoàn thành và trao đổi thẳng về kỳ vọng từ đầu năm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138