HuongNgoai.comHướng Ngoại
Tính cách trong tình bạn, gia đình, tình yêu

Bạn cùng phòng hướng nội, mình hướng ngoại: sống chung thế nào cho khỏi ngột ngạt

Một người coi phòng là chỗ tụ tập, một người coi phòng là chỗ trú. Cách đọc đúng sự im lặng và sự sôi nổi của nhau, góp ý khi đã bực và lúc nên đổi phòng.

Two Vietnamese university roommates in a dormitory room at night, one studying under a desk lamp, the other on the top bunk on a phone call, high angle, warm tones

Một người hướng nội và một người hướng ngoại ở chung phòng hoàn toàn sống ổn được, nếu hai người nói rõ từ tuần đầu điều mỗi người cần ở căn phòng: một người cần chỗ trú yên tĩnh, một người cần chỗ để bạn bè ghé qua, và cả hai cần biết im lặng hay sôi nổi của người kia không phải là thái độ với mình. Phần lớn mâu thuẫn không đến từ tính cách khác nhau mà từ những kỳ vọng chưa từng được nói ra.

Sinh viên năm nhất ở ký túc xá, người mới đi làm thuê trọ chung, hay hai đồng nghiệp ở chung căn hộ đều gặp những va chạm giống nhau. Người cần yên tĩnh thấy phòng lúc nào cũng có khách; người thích giao lưu thấy bạn cùng phòng lạnh lùng. Phần dưới đi qua những điều nên thống nhất trước, cách mở buổi nói chuyện đầu tiên, cách góp ý khi đã bực, và dấu hiệu cho thấy nên đổi chỗ ở.

Vì sao ở ghép dễ va chạm hơn làm bạn

Làm bạn với ai đó, bạn gặp họ khi cả hai đã sẵn sàng. Ở ghép, bạn gặp họ cả lúc mới ngủ dậy, lúc mệt sau giờ học, lúc đang có chuyện buồn, lúc đang muốn ở một mình nhất. Không có chỗ để rút lui, mọi thói quen nhỏ đều lộ ra và lặp lại mỗi ngày.

Khác biệt tính cách làm chuyện này rõ hơn. Người nghiêng về hướng ngoại thường coi phòng ở là nơi tụ tập, bật nhạc, gọi điện to, rủ bạn về chơi. Người nghiêng về hướng nội thường coi phòng là chỗ trú, nơi duy nhất trong ngày không phải tiếp ai. Cả hai cách nhìn đều hợp lý, chỉ là cùng một căn phòng không thể vừa là quán cà phê vừa là thư viện vào cùng một giờ.

Ngoài hướng nội và hướng ngoại, còn những khác biệt khác hay gây va chạm: một người ngăn nắp, kỹ lưỡng, một người thoải mái bừa bộn; một người nói thẳng, một người ngại va chạm và để bực tích tụ. Mô hình Năm yếu tố lớn (Big Five) gọi những khác biệt này bằng các yếu tố như tận tâm và dễ chịu. Gọi tên được giúp bạn bớt coi đó là tính xấu của người kia.

Những điều nên thoả thuận trước khi dọn vào

Bảng dưới gom các chủ đề hay gây mâu thuẫn nhất, kèm câu hỏi nên hỏi nhau và ví dụ một thoả thuận. Ví dụ chỉ để tham khảo, hai người tự điều chỉnh theo hoàn cảnh.

Chủ đềCâu nên hỏi nhauVí dụ thoả thuận
Khách tới phòngBạn hay có bạn bè tới chơi không, tới lúc nào?Báo trước một buổi, tối đa vài buổi mỗi tuần
Giờ yên tĩnhKhung giờ nào trong ngày bạn cần phòng yên nhất?Sau mười một giờ đêm đeo tai nghe, gọi điện ngoài hành lang
Mức trò chuyệnVề phòng bạn muốn nói chuyện hay muốn yên?Đeo tai nghe nghĩa là đang cần yên, không phải giận
Ngày cần nạp năng lượngCó ngày nào trong tuần bạn cần phòng cho riêng mình?Chiều Chủ nhật phòng yên, người kia ra ngoài hoặc ở chế độ im
Rủ nhau đi chơiBạn có muốn được rủ đi cùng nhóm của mình không?Cứ rủ, từ chối không cần lý do, không ai giận
Cách báo khi khó chịuBạn thích được nói thẳng hay nhắn tin trước?Nói riêng trong ngày, không để bụng quá ba hôm

Những chuyện như chia tiền điện nước, dọn dẹp, đồ dùng chung cũng cần thoả thuận, nhưng bảng này chỉ gom những dòng chạm vào khác biệt hướng nội và hướng ngoại. Dòng mức trò chuyện thường bị bỏ qua nhưng lại quan trọng nhất. Một người hướng ngoại hỏi han nhiệt tình có thể làm bạn cùng phòng hướng nội thấy bị chiếm không gian, còn sự im lặng của người hướng nội có thể bị đọc thành ghét bỏ. Một câu thoả thuận đơn giản gỡ được cả hai.

Buổi nói chuyện đầu tiên

Buổi nói chuyện đầu tiên nên diễn ra trong tuần đầu, khi chưa ai bực ai. Lúc này hai người còn lịch sự với nhau, mọi thứ dễ nói hơn nhiều so với khi đã có chuyện.

  1. Chọn lúc cả hai rảnh, không vội, có thể vừa ăn vừa nói cho đỡ trang trọng.
  2. Mở đầu bằng thói quen của chính bạn: "Mình hay ngủ sớm, sáng dậy sớm, và khá thích yên tĩnh buổi tối."
  3. Hỏi thói quen của người kia theo từng chủ đề trong bảng, nghe hết rồi mới đề nghị.
  4. Thống nhất vài điều cụ thể, không cần nhiều, ưu tiên những chỗ hai người lệch nhau rõ nhất.
  5. Hẹn xem lại sau một tháng, khi hai người đã biết nhau hơn.
  6. Thống nhất cách báo khi có điều không ổn, ví dụ nói trực tiếp trong ngày thay vì để bụng.

Bước hai giúp buổi nói chuyện không giống phiên toà. Khi bạn kể về mình trước, người kia dễ cởi mở theo, và thoả thuận nghe như hai người cùng sắp xếp chứ không phải một người đặt luật.

Một ví dụ: Minh và bạn cùng phòng năm nhất

Minh là sinh viên năm nhất ở ký túc xá tại TP Hồ Chí Minh, quê ở Khánh Hoà, ít nói, thích về phòng đọc sách. Bạn cùng phòng là Tuấn, quê Hải Phòng, sôi nổi, vào trường được hai tuần đã quen nửa khoá. Tối nào phòng cũng có ba bốn người bạn của Tuấn tới chơi game, ăn mì, nói chuyện tới khuya. Minh không nói gì, chỉ ra thư viện ngồi tới khi đóng cửa, về phòng vẫn còn người.

Đến tuần thứ năm, Minh mất ngủ và điểm giữa kỳ thấp. Minh viết sẵn ra giấy vài điều muốn nói rồi rủ Tuấn đi ăn sáng. Tuấn bất ngờ vì cứ tưởng Minh thích có bạn bè tới cho vui, chỉ là ngại không tham gia. Hai người thống nhất: bạn của Tuấn tới phòng tối đa ba buổi một tuần, về trước mười giờ rưỡi; những buổi khác Tuấn hẹn bạn ở sảnh ký túc xá.

Câu chuyện của Minh là giả định. Điều đáng chú ý là Minh đã chịu đựng năm tuần trong khi Tuấn hoàn toàn không biết. Người cần yên tĩnh hay nghĩ rằng người kia phải tự thấy, nhưng với một người quen sống ồn ào, những dấu hiệu im lặng rất khó đọc.

Khi đã bực: góp ý thế nào

Nói sớm, khi còn nhỏ. Một điều khó chịu nói ra trong tuần đầu chỉ cần một câu. Để ba tháng, nó kéo theo cả chuỗi chuyện cũ và thành cuộc cãi lớn.

Nói riêng, không nói trước mặt bạn bè của người kia. Bị góp ý trước mặt người khác làm ai cũng phòng thủ, kể cả người dễ tính nhất.

Nói về việc, không nói về con người. "Tối qua có người ở lại tới một giờ, mình không ngủ được" dễ nghe hơn nhiều so với "Bạn chẳng bao giờ nghĩ cho người khác".

Đề nghị một cách cụ thể. Kèm theo lời góp ý là một đề nghị: báo trước, về sớm hơn, gọi điện ngoài hành lang. Người nghe biết chính xác cần làm gì.

Đừng nhắn tin nhóm hay viết giấy dán lên tủ. Những cách gián tiếp này thường bị đọc thành mỉa mai và làm không khí trong phòng nặng nề hơn.

Những điều không cần làm

Ở ghép không đòi hỏi hai người phải thành bạn thân. Nhiều căn phòng yên ổn nhất là nơi hai người tôn trọng nhau và sống khá độc lập.

  • Không cần đi chơi cùng nhau nếu một người không muốn.
  • Không cần ăn chung mỗi bữa nếu lịch hai người khác nhau.
  • Không cần biết hết chuyện riêng của người kia.
  • Không cần thay đổi tính cách để hợp với bạn cùng phòng.
  • Không cần thắng mọi tranh luận về thói quen; chọn vài điều thật quan trọng để thương lượng.

Danh sách này đặc biệt dành cho người hướng ngoại, người hay mong bạn cùng phòng cũng thành bạn đồng hành. Mong muốn đó dễ hiểu, nhưng nếu người kia cần khoảng riêng, cứ để họ có nó; bạn vẫn còn nhiều chỗ khác để giao lưu.

Đặt kỳ vọng vừa phải giúp bạn bớt thất vọng. Nếu sau một thời gian hai người thành bạn, đó là món quà; nếu không, một mối quan hệ lịch sự và rõ ràng cũng đủ để sống tốt cả năm học.

Ở ghép khi đã đi làm: khác gì ký túc xá

Người đi làm thuê chung căn hộ gặp những va chạm hơi khác sinh viên. Lịch làm việc lệch nhau nhiều hơn: một người làm ca đêm, một người làm giờ hành chính; một người làm việc tại nhà cả ngày, một người chỉ về để ngủ. Người làm tại nhà, nhất là người nghiêng về hướng nội, coi căn hộ là văn phòng và cần yên suốt ban ngày, trong khi bạn cùng nhà nghỉ phép lại muốn bật nhạc, rủ bạn tới chơi.

Với người hướng ngoại làm việc tại nhà, chuyện ngược lại cũng xảy ra: cả ngày không gặp ai, tối chỉ mong bạn cùng nhà về để nói chuyện, trong khi người kia vừa qua một ngày họp liên tục và chỉ muốn im. Biết trước sự lệch pha này giúp cả hai bớt thất vọng, và có khi chỉ cần hẹn một bữa tối chung mỗi tuần là đủ.

Một điều dễ quên: người đi làm thường có ít thời gian ngồi nói chuyện với nhau hơn sinh viên. Vì vậy kênh trao đổi cần rõ, ví dụ một nhóm tin nhắn chỉ dùng cho việc nhà, và một buổi ngắn mỗi tháng để xem lại các thoả thuận. Cách này hợp với cả người ít nói, vì họ được trao đổi bằng chữ, có thời gian suy nghĩ trước khi trả lời.

Khi nào nên đổi phòng

Có những trường hợp đã nói chuyện nhiều lần, đã thoả thuận, mà mọi thứ vẫn không khá hơn. Người kia hứa rồi không làm, hoặc thẳng thừng không chịu điều chỉnh. Khi việc ở chung bắt đầu ảnh hưởng rõ tới giấc ngủ, việc học, việc làm và sức khoẻ của bạn trong nhiều tuần, cân nhắc đổi phòng là chuyện hợp lý, không phải thua cuộc.

Nếu có những hành vi vượt quá khác biệt thói quen, như lấy đồ không hỏi lặp lại, lời lẽ xúc phạm, đe doạ hay quấy rối, bạn không cần tự thương lượng. Báo ngay với ban quản lý ký túc xá, chủ nhà hoặc người có trách nhiệm, và nhờ một người tin cậy đi cùng nếu cần.

Khi xin đổi phòng, nói với ban quản lý một cách bình tĩnh, nêu những điều đã xảy ra và những gì bạn đã thử. Chuẩn bị tâm lý rằng phòng mới cũng có thể có khác biệt, và lần này hãy mở buổi nói chuyện đầu tiên sớm hơn.

Câu hỏi thường gặp

Bạn cùng phòng hay dẫn bạn về thì nói thế nào cho khỏi mất lòng?

Nói riêng, sớm, về việc cụ thể và kèm đề nghị: ví dụ báo trước một buổi, về trước một giờ nhất định, có những buổi hẹn ở chỗ khác. Bắt đầu bằng nhu cầu của bạn thay vì trách thói quen của người kia.

Người hướng nội ở ghép với người hướng ngoại có ổn không?

Hoàn toàn có thể ổn nếu hai người thống nhất về khách, tiếng ồn và mức trò chuyện. Khác biệt chỉ thành vấn đề khi không ai nói ra mà mỗi người tự đoán ý người kia.

Có nên thoả thuận bằng giấy khi ở ghép?

Với những chuyện tiền bạc như điện nước, tiền mạng, tiền cọc, ghi lại rõ ràng là nên. Với thói quen sinh hoạt, chỉ cần thống nhất bằng lời và hẹn xem lại sau một tháng.

Bạn cùng phòng ít nói có phải là ghét mình?

Không nhất thiết. Nhiều người ít nói vì cần yên tĩnh sau một ngày học hay làm việc. Hỏi thẳng họ thích về phòng trò chuyện hay muốn yên sẽ rõ hơn tự đoán.

Khi nào nên xin đổi phòng ký túc xá?

Khi đã nói chuyện và thoả thuận nhiều lần mà không thay đổi, và tình trạng ảnh hưởng rõ tới giấc ngủ, việc học hay sức khoẻ của bạn. Nếu có xúc phạm, đe doạ hay quấy rối thì báo ngay ban quản lý.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138