HuongNgoai.comHướng Ngoại
Tính cách nơi công sở

Làm việc từ xa hay ở văn phòng: tính cách gợi ý gì và điều gì quan trọng hơn

Người hướng nội chưa chắc hợp làm từ xa, người hướng ngoại chưa chắc cần văn phòng. Những gì tính cách gợi ý và các yếu tố quyết định hơn khi chọn.

Young Vietnamese woman working on a laptop at a small balcony desk with potted plants in a Hanoi apartment, seen from behind over her shoulder, soft morning sunlight

Tính cách chỉ gợi ý một phần khi chọn làm việc từ xa hay ở văn phòng: người hướng nội thường thích có nhiều thời gian yên tĩnh, người hướng ngoại thường cần nhiều tương tác hơn, nhưng tính chất công việc, giai đoạn nghề nghiệp, điều kiện nhà ở và khả năng tự quản lý thường quyết định nhiều hơn. Nhiều người hướng nội làm từ xa lâu ngày vẫn thấy cô lập, và nhiều người hướng ngoại làm từ xa rất tốt nhờ tự xếp lịch gặp gỡ.

Thay vì hỏi "mình hướng nội nên làm từ xa phải không", hãy hỏi cụ thể hơn: mình cần gì để tập trung, mình học nghề nhanh nhất bằng cách nào, nhà mình có chỗ làm việc không, và mình nạp lại năng lượng ra sao. Phần dưới so sánh các hình thức, chỉ ra điều tính cách gợi ý được và không gợi ý được, kèm cách thử trước khi đổi.

Tính cách gợi ý được gì, và không gợi ý được gì

Điều tính cách gợi ý khá rõ là nhu cầu kích thích xã hội. Người nghiêng về hướng ngoại thường thấy tỉnh táo hơn khi có người xung quanh, có cuộc trò chuyện ngắn bên bàn nước, có tiếng động của văn phòng. Người nghiêng về hướng nội thường làm việc sâu tốt hơn khi ít bị gián đoạn. Trong mô hình Năm yếu tố lớn (Big Five), yếu tố tận tâm, tức mức độ ngăn nắp, tự giác và theo kế hoạch, cũng liên quan tới việc ai tự quản lý tốt khi không có người giám sát.

Điều tính cách không nói được là bạn có hợp làm từ xa trong công việc cụ thể này hay không. Một nhân viên mới ra trường, dù hướng nội, thường học nghề nhanh hơn nhiều khi ngồi cạnh người có kinh nghiệm, nghe họ xử lý tình huống thật. Một người làm nghề cần phối hợp liên tục như sản xuất sự kiện khó làm từ xa hoàn toàn dù rất thích yên tĩnh.

Tính cách cũng không cố định trong mọi giai đoạn. Một người hướng ngoại vừa có con nhỏ có thể quý thời gian làm tại nhà hơn bao giờ hết. Một người hướng nội sống một mình ở thành phố mới có thể cần văn phòng để có chút kết nối. Vì vậy, nên coi tính cách là một yếu tố trong bảng cân nhắc, không phải câu trả lời.

So sánh ba hình thức theo những gì bạn cần

Bảng dưới không chấm hình thức nào tốt hơn, chỉ cho thấy mỗi hình thức đáp ứng nhu cầu nào và đòi hỏi gì.

Nhu cầuLàm ở văn phòngLàm từ xaKết hợp
Tập trung sâuKhó nếu văn phòng mở, ồnDễ nếu nhà có chỗ yên tĩnhDành ngày ở nhà cho việc sâu
Kết nối với đồng nghiệpTự nhiên, không cần sắp xếpPhải chủ động hẹn, dễ bị bỏ quaDồn họp và gặp gỡ vào ngày lên văn phòng
Học nghề từ người giỏi hơnNghe, nhìn, hỏi nhanhPhải xin lịch, ít học lỏmNgồi cạnh người hướng dẫn vào ngày lên văn phòng
Ranh giới việc và nhàRõ nhờ đi lạiDễ lẫn, làm quá giờPhụ thuộc cách tự đặt giờ
Tự quản lý thời gianCó khung sẵnĐòi hỏi nhiềuỞ mức vừa
Chi phí và thời gian đi lạiCao nếu nhà xaGần như khôngGiảm một phần

Khi đọc bảng, đánh dấu ba dòng quan trọng nhất với bạn trong một năm tới. Lựa chọn thường tự hiện ra từ ba dòng đó, rõ hơn là từ nhãn tính cách.

Một điểm hay bị quên: văn phòng không đồng nghĩa với ồn ào, và nhà không đồng nghĩa với yên tĩnh. Văn phòng có phòng họp nhỏ, khu làm việc im lặng có thể hợp người hướng nội hơn một căn hộ có trẻ nhỏ hay hàng xóm đang sửa nhà. Hãy so điều kiện thật của mình chứ không so hình dung chung.

Người hướng nội làm từ xa: những điều dễ bị bỏ qua

Yên tĩnh quá lâu cũng mệt. Nhiều người hướng nội lúc đầu thấy làm tại nhà rất dễ chịu, nhưng sau vài tháng bắt đầu thấy trống, ít động lực. Hướng nội không có nghĩa là không cần người khác, chỉ là cần ở liều lượng khác.

Ít hiện diện, ít được nhớ tới. Khi không ai thấy bạn làm việc, công sức dễ bị đánh giá thấp. Gửi cập nhật ngắn, đều đặn về kết quả, không cần dài.

Họp trực tuyến dồn dập. Họp liền nhau qua màn hình có thể tốn sức không kém họp trực tiếp. Xin để khoảng nghỉ giữa các cuộc họp và tắt camera ở buổi không cần.

Né cả những cuộc gọi cần thiết. Nhắn tin dễ chịu hơn, nhưng có chuyện năm phút gọi điện giải quyết được thay vì một ngày nhắn qua lại. Đặt cho mình luật: trao đổi qua lại quá ba lần chưa xong thì gọi.

Ranh giới giờ giấc mờ dần. Không phải đi về, ngày làm việc dễ kéo tới tối mà không nhận ra. Người thích yên tĩnh thường tiếp tục làm vì thấy dễ chịu, rồi tới cuối tuần mới thấy kiệt. Đặt giờ kết thúc cố định, tắt thông báo công việc sau giờ đó, và có một hành động đánh dấu hết ngày như gập máy, ra ngoài đi bộ mười phút.

Người hướng ngoại làm từ xa: giữ được nhịp mà không thấy bí

Lên lịch tương tác có chủ đích. Hẹn một cuộc gọi ngắn với đồng nghiệp đầu ngày, ăn trưa với bạn vài lần mỗi tuần, hoặc làm việc ở quán cà phê một buổi. Đừng chờ tương tác tự đến.

Chọn kênh có giọng nói. Thay một số trao đổi bằng tin nhắn thành cuộc gọi ngắn nếu đồng nghiệp đồng ý. Giọng nói cho cảm giác kết nối hơn chữ.

Đừng để nhóm chat thành nơi giải khuây. Nhắn liên tục trong nhóm chung làm đồng nghiệp cần tập trung bị phân tâm. Có thể lập một nhóm trò chuyện riêng, ai muốn thì vào.

Tách nhu cầu gặp người khỏi nhu cầu làm việc. Người hướng ngoại đôi khi kéo đồng nghiệp vào cuộc gọi dài để thấy đỡ một mình, trong khi việc chỉ cần một tin nhắn. Hãy tìm nguồn tương tác ngoài công việc như lớp thể thao, câu lạc bộ, bạn bè, để công việc không phải gánh hết nhu cầu đó.

Chú ý dấu hiệu cô lập. Nếu bạn thấy uể oải, mất hứng thú với việc từng thích, ngủ khác thường kéo dài vài tuần, hãy nói với người thân và cân nhắc gặp chuyên gia tâm lý thay vì chỉ cố chịu.

Một tình huống: hai đồng nghiệp, hai lựa chọn ngược với nhãn

Giả định Nam và Vy cùng làm thiết kế giao diện ở một công ty tại Hà Nội, cùng được cho chọn số ngày làm tại nhà. Nam tự nhận là người hướng nội, ai cũng nghĩ Nam sẽ chọn ở nhà cả tuần. Vy sôi nổi, hay rủ cả phòng đi ăn trưa, mọi người đoán Vy sẽ lên văn phòng hằng ngày.

Thực tế ngược lại. Nam mới vào nghề được một năm, ở trọ một phòng nhỏ ở cùng bạn, không có bàn riêng. Nam nhận ra mình học được nhiều nhất khi ngồi cạnh trưởng nhóm, nghe chị góp ý trực tiếp lên bản vẽ. Nam chọn lên văn phòng bốn ngày, chỉ ở nhà một ngày để làm phần vẽ chi tiết. Vy đã làm nghề sáu năm, nhà cách công ty gần một tiếng đi lại, có con nhỏ. Vy chọn ở nhà ba ngày, và dồn các buổi gặp, ăn trưa với đồng nghiệp vào hai ngày lên văn phòng.

Sau ba tháng, cả hai đều thấy hợp. Lựa chọn của họ được quyết định bởi giai đoạn nghề, chỗ ở và gia đình nhiều hơn là bởi việc ai hướng nội, ai hướng ngoại. Tính cách chỉ ảnh hưởng tới cách họ dùng những ngày đó: Vy cần lịch gặp người dày hơn, Nam cần một góc yên tĩnh ở văn phòng.

Thử trước khi đổi: một tháng thí nghiệm

Nếu công ty cho phép linh hoạt, cách tốt nhất để biết mình hợp gì là thử có ghi chép, thay vì đoán theo tính cách.

  1. Chọn một tháng có khối lượng việc bình thường, không phải tháng cao điểm.
  2. Xếp xen kẽ: một số ngày ở văn phòng, một số ngày ở nhà, ghi rõ trên lịch.
  3. Cuối mỗi ngày, ghi ba dòng: hôm nay làm xong những việc gì, mức tập trung từ một tới năm, mức năng lượng khi kết thúc từ một tới năm.
  4. Ghi thêm một dòng về điều làm mình vui hoặc khó chịu nhất trong ngày.
  5. Sau bốn tuần, so các ngày ở văn phòng và ở nhà: việc nào làm tốt ở đâu, ngày nào năng lượng cao.
  6. Mang kết quả này đi trao đổi với quản lý, đề xuất cụ thể việc nào làm ở đâu.

Đề xuất dựa trên ghi chép công việc thuyết phục hơn nhiều so với câu "em là người hướng nội nên muốn làm ở nhà". Nó cũng cho bạn câu trả lời thật về chính mình.

Câu hỏi nên đặt cho mình và cho công ty

Trước khi chọn hoặc đề xuất hình thức làm việc, trả lời những câu sau. Đây là những yếu tố thường quyết định nhiều hơn tính cách:

  • Mình đang ở giai đoạn cần học nghề nhanh hay đã tự làm được phần lớn việc?
  • Công việc của mình bao nhiêu phần là làm một mình, bao nhiêu phần cần phối hợp tức thì?
  • Nhà mình có góc làm việc riêng, yên tĩnh, đủ ánh sáng không, hay phải làm trên giường, bàn ăn?
  • Mình có hay làm quá giờ khi không có ai nhắc về không?
  • Ngoài công việc, mình có đủ những mối quan hệ khác để không bị cô lập?
  • Công ty có văn hoá ghi chép, cập nhật bằng văn bản, hay mọi quyết định diễn ra trong các cuộc nói chuyện ở văn phòng?

Nếu bạn trả lời "chưa" cho câu về góc làm việc, đừng vội kết luận mình không hợp làm từ xa; một góc nhỏ có bàn, ghế và đèn đủ sáng thường thay đổi trải nghiệm nhiều hơn mình nghĩ.

Câu cuối thường bị bỏ qua. Ở công ty mà quyết định chủ yếu được bàn miệng, người làm từ xa dễ bị bỏ lại phía sau dù làm việc rất tốt.

Câu hỏi thường gặp

Người hướng nội có nên chọn công việc làm từ xa hoàn toàn?

Không nhất thiết. Làm từ xa giúp có thời gian yên tĩnh, nhưng làm hoàn toàn từ xa lâu ngày có thể gây cô lập và hạn chế học nghề. Nhiều người hướng nội thấy hình thức kết hợp phù hợp hơn. Nên thử và ghi chép trước khi quyết định.

Người hướng ngoại có làm từ xa được không?

Được, nếu chủ động sắp xếp tương tác: gọi điện thay vì chỉ nhắn tin, hẹn gặp đồng nghiệp, làm việc ở nơi có người xung quanh một vài buổi. Khả năng tự quản lý và tính chất công việc quan trọng hơn mức hướng ngoại.

Làm sao biết mình bị cô lập khi làm việc từ xa?

Một số dấu hiệu là cảm thấy trống rỗng, mất hứng với việc từng thích, ngại liên lạc với người khác, ngủ và ăn thay đổi kéo dài vài tuần. Khi thấy những dấu hiệu này, hãy tăng gặp gỡ và cân nhắc nói chuyện với chuyên gia tâm lý.

Có nên dùng kết quả trắc nghiệm tính cách để xin làm việc từ xa?

Không nên lấy đó làm lý do chính. Quản lý thường quan tâm tới hiệu quả công việc. Ghi chép một tháng về việc nào làm tốt ở đâu sẽ là bằng chứng thuyết phục hơn nhãn tính cách, vốn có thể thay đổi khi làm lại trắc nghiệm.

Làm việc kết hợp nên chia ngày thế nào?

Cách phổ biến là dồn họp, trao đổi, hướng dẫn người mới vào các ngày lên văn phòng, còn ngày ở nhà dành cho việc cần tập trung. Cả nhóm nên thống nhất chung ngày lên văn phòng, nếu không mỗi người đến một ngày và văn phòng vẫn vắng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138