HuongNgoai.comHướng Ngoại
MBTI là gì: bốn cặp và cách đọc kết quả

Cách đọc kết quả MBTI: mã bốn chữ, phần trăm từng cặp và chữ A, T phía sau

Đọc kết quả MBTI thế nào: phần trăm từng cặp nói gì, chữ sát ranh giới xử lý ra sao, INFP-A hay INFP-T đến từ đâu và cách đối chiếu trang mô tả.

Young Vietnamese man sitting on a balcony with a cup of coffee, looking thoughtfully at the city rooftops of Da Nang in the morning, seen from behind, soft blue light

Kết quả MBTI đọc đúng gồm ba bước: xem mã bốn chữ như một giả thuyết, xem mức độ rõ của từng cặp để biết chữ nào chắc, chữ nào sát ranh giới, rồi đối chiếu từng câu trong trang mô tả với đời sống thật của mình. Phần trăm trong kết quả cho biết câu trả lời của bạn nghiêng về một phía rõ tới đâu, không cho biết bạn "hướng nội 70%".

Còn chữ A hoặc T sau mã, như INFP-A hay INFP-T, không thuộc MBTI. Đó là thang đo thêm của trang trắc nghiệm miễn phí 16Personalities, nơi rất nhiều người Việt làm bài. Phần dưới giải thích từng phần của bản kết quả, cách xử lý chữ sát ranh giới và cách đọc trang mô tả mà không bị cuốn theo.

Một bản kết quả thường gồm những gì

Tuỳ nơi bạn làm bài, bản kết quả trình bày khác nhau, nhưng thường có các phần sau. Biết từng phần để làm gì giúp bạn không bỏ sót thông tin quan trọng nhất.

  • Mã bốn chữ: phần nổi bật nhất, nhưng thật ra ít thông tin nhất nếu đứng một mình, vì nó giấu mất mức độ nghiêng của từng cặp.
  • Mức độ của từng cặp: có thể ở dạng phần trăm, thanh trượt hoặc chữ (nhẹ, vừa, rõ, rất rõ). Đây là phần nên đọc kỹ nhất.
  • Trang mô tả nhóm: đoạn văn dài về điểm mạnh, điểm cần để ý, công việc, quan hệ. Hữu ích để suy ngẫm, nhưng viết chung cho mọi người cùng mã.
  • Thang đo bổ sung: một số trang thêm chữ A/T hay các chỉ số khác không có trong MBTI gốc. Cần biết nó đo gì trước khi để tâm.
  • Gợi ý nghề, gợi ý "hợp với nhóm nào": thường là phần yếu nhất về cơ sở, nên đọc với tinh thần tham khảo vui.

Ở bản MBTI chính thức, quy trình còn có một bước quan trọng mà bài miễn phí bỏ qua: người làm cùng chuyên viên xem lại từng cặp và tự chọn nhóm khớp nhất, gọi là "nhóm phù hợp nhất". Bạn có thể tự làm bước này ở nhà theo hướng dẫn bên dưới.

Phần trăm từng cặp nói gì, và không nói gì

Giả sử Linh, sinh viên năm hai ở Đà Nẵng, nhận kết quả: I 62%, N 81%, F 54%, P 70%. Nhiều người sẽ hiểu là "Linh hướng nội 62%, cảm xúc 54%". Cách hiểu này không chính xác. Con số cho biết câu trả lời của Linh nghiêng về phía nào và rõ tới đâu trên bài trắc nghiệm đó, chứ không đo lượng hướng nội trong con người Linh.

Đọc theo cách đúng: chữ N với 81% là chữ rõ nhất, Linh có thể tin khá chắc mình thiên về trực giác. Chữ F với 54% nằm sát ranh giới, nghĩa là Linh trả lời gần cân bằng giữa T và F; chỉ cần đổi vài câu là mã thành INTP. Vì thế, với Linh, câu hỏi đáng quan tâm không phải "mình là INFP" mà là "mình là INxP, và ở cặp T/F mình dùng cả hai khá đều".

Bản MBTI chính thức không dùng phần trăm mà dùng một chỉ số gọi là "độ rõ của sở thích", chia mức nhẹ, vừa, rõ, rất rõ. Chỉ số này đo mức chắc chắn về phía bạn chọn, không đo mức giỏi hay mức thể hiện. Một người có chữ T "rất rõ" không có nghĩa là lý trí hơn hay giỏi logic hơn người có chữ T "nhẹ".

Cũng đừng so phần trăm giữa hai trang khác nhau. Mỗi trang có bộ câu hỏi, cách tính và ngưỡng riêng, nên I 62% ở trang này và I 62% ở trang kia không mang cùng một nghĩa. Muốn theo dõi bản thân qua thời gian, nên làm lại đúng trang cũ.

Đọc mức độ rõ của từng cặp

Các trang miễn phí chia ngưỡng khác nhau, nên bảng dưới chỉ là gợi ý cách đọc theo mức, không phải ngưỡng chuẩn.

Mức nghiêngCách đọcNên làm gì
Sát giữa (khoảng 50–60%)Bạn dùng cả hai phía khá đều, hoặc trả lời chưa nhất quánĐọc mô tả của cả hai chữ, chọn bằng quan sát đời sống thay vì bằng bài làm
Nghiêng vừaCó một phía tự nhiên hơn nhưng phía kia vẫn quenTin tương đối, thử kiểm bằng vài tình huống gần đây
Nghiêng rõPhía này rất tự nhiên, phía kia tốn sứcDùng để hiểu chỗ bạn hay mệt và chỗ cần bổ sung kỹ năng
Nghiêng rất rõBạn trả lời gần như nhất quán về một phíaVẫn nhớ đây là sở thích tự khai, không phải năng lực hay giới hạn

Một mẹo nhỏ: viết mã của bạn với chữ X ở cặp sát giữa, như INXP hay EXFJ. Cách viết này phổ biến trong cộng đồng tìm hiểu MBTI và nhắc bạn đừng gắn chặt vào một chữ chưa chắc.

Chữ A và T sau mã đến từ đâu

Nếu kết quả của bạn có dạng INFP-T hay ENTJ-A, gần như chắc bạn đã làm bài trên trang 16Personalities. Trang này dùng bốn chữ cái quen thuộc nhưng xây theo mô hình riêng, gồm năm khía cạnh, và khía cạnh thứ năm gọi là "bản sắc" (Identity) với hai cực: Assertive (A, tạm dịch "vững vàng") và Turbulent (T, tạm dịch "dao động"). Chính trang này cũng nói rõ cách tiếp cận của họ không phải MBTI, và họ đặt tên nhóm riêng, như gọi INFP là "Mediator".

Theo mô tả của trang, A là người ít lo lắng, tự tin, ít bị căng thẳng chi phối; T là người nhạy với căng thẳng, hay tự xét lại mình, cầu toàn hơn. Khía cạnh này gần với yếu tố "bất ổn cảm xúc" trong mô hình Năm yếu tố lớn, một chiều mà MBTI gốc không có. Vì vậy, chữ A hay T có thể mang thông tin hữu ích mà bốn chữ cái không có, nhưng cũng là chỗ dễ dao động theo giai đoạn sống.

Cần tránh hai cách hiểu sai. Thứ nhất, T không có nghĩa là có vấn đề tâm lý, và A không có nghĩa là khoẻ mạnh hơn; cả hai đều có mặt lợi, người T thường chịu khó cải thiện, người A thường bình tĩnh khi gặp chuyện. Thứ hai, nếu bạn đang ở giai đoạn nhiều áp lực, như mùa thi hay vừa mất việc, chữ T có thể phản ánh hoàn cảnh hơn là tính cách lâu dài.

Đọc trang mô tả nhóm mà không bị cuốn theo

Trang mô tả thường viết rất trúng tâm lý người đọc, nên dễ khiến bạn gật gù với mọi câu. Cách đọc dưới giúp bạn tách phần đúng thật với phần đúng với ai cũng được:

  1. In hoặc chép trang mô tả ra, đọc chậm từng câu.
  2. Đánh dấu mỗi câu bằng một trong ba ký hiệu: đúng với mình, không đúng, không chắc.
  3. Với mỗi câu "đúng", ghi một ví dụ cụ thể trong ba tháng qua. Câu nào không tìm được ví dụ, chuyển sang "không chắc".
  4. Tự hỏi: câu này có đúng với hầu hết bạn bè của mình không? Nếu có, đó là câu chung chung, gạch đi.
  5. Đọc thêm trang mô tả của nhóm chỉ khác bạn một chữ ở cặp sát giữa, làm lại bước hai và ba.
  6. Chọn nhóm có nhiều câu "đúng kèm ví dụ" hơn. Đó là nhóm phù hợp nhất với bạn ở thời điểm này.

Cách này mất khoảng một buổi tối, nhưng cho bạn kết quả có giá trị hơn nhiều so với làm thêm ba bài trắc nghiệm. Nó cũng giúp bạn nhận ra những câu mô tả kiểu "đôi khi bạn hướng ngoại, đôi khi bạn cần ở một mình" thực ra đúng với gần như mọi người.

Khi một chữ nằm sát ranh giới

Không sao cả. Đa số người có điểm nằm quanh khoảng giữa ở ít nhất một cặp. Đây là đặc điểm của tính cách con người, không phải lỗi của bạn hay của bài làm.

Đừng ép mình chọn bằng cách làm lại cho tới khi ra kết quả "đẹp". Làm lại nhiều lần để chọn kết quả mình thích chỉ đo được mong muốn của bạn, không đo sở thích thật.

Nhìn theo hoàn cảnh. Có thể bạn thiên T ở chỗ làm và thiên F trong gia đình. Ghi nhận điều đó hữu ích hơn việc chốt một chữ.

Hỏi người hiểu mình. Đưa cho một người bạn lâu năm đọc mô tả hai chữ và hỏi "cái nào giống mình hơn". Người ngoài thấy hành vi của bạn mà không bị chi phối bởi hình ảnh bạn muốn có.

Coi vùng sát giữa là một lợi thế để dùng. Người nằm giữa cặp E/I thường thoải mái ở cả buổi tiệc lẫn buổi tối một mình; người nằm giữa cặp J/P thường lập được kế hoạch mà vẫn xoay kịp khi có thay đổi. Thay vì hỏi "rốt cuộc mình là gì", có thể hỏi "trong tình huống này, cách nào hợp hơn". Câu hỏi thứ hai dùng được ngay trong việc học và làm, câu hỏi thứ nhất thì thường chỉ dẫn tới một bài trắc nghiệm nữa.

Đọc kết quả cùng người khác: ai nên, ai không nên

Chia sẻ kết quả với bạn thân, người yêu hay đồng nghiệp có thể mở ra những cuộc trò chuyện hay về khác biệt. Nhưng nên chia sẻ với người sẽ hỏi thêm về bạn, không phải với người sẽ dùng mã để kết luận về bạn. Câu "à, thảo nào, bạn là INTJ mà" là dấu hiệu người kia đang thay bạn bằng một trang mô tả.

Với học sinh, cha mẹ nên đọc kết quả cùng con với vai trò người hỏi, không phải người phán. Câu hỏi "con thấy đoạn nào đúng, đoạn nào chưa đúng" tốt hơn nhiều so với "đấy, con hướng nội nên mới ngại phát biểu". Tính cách ở tuổi học trò còn đang thay đổi, một mã ra năm lớp mười không nên đi theo con suốt đời.

Nếu bạn làm MBTI trong khoá đào tạo ở công ty, chuyên viên được đào tạo bài bản sẽ nhắc rằng kết quả thuộc về bạn, bạn có quyền chọn nhóm khớp nhất và không ai được dùng nó để đánh giá công việc của bạn. Nếu thấy kết quả bị dùng để xếp vị trí hay chấm hiệu quả, bạn có quyền hỏi lại mục đích, vì đó là cách dùng trái với chính khuyến cáo của đơn vị phát hành.

Câu hỏi thường gặp

Kết quả 51% hướng nội có nghĩa là gì?

Nó có nghĩa câu trả lời của bạn gần như cân bằng giữa hướng nội và hướng ngoại trên bài đó, nghiêng rất nhẹ về hướng nội. Bạn nên đọc mô tả của cả hai phía và quan sát đời sống để chọn, thay vì tin chắc mình là I.

INFP-T và INFP-A khác nhau thế nào?

Chữ A và T là thang đo riêng của 16Personalities, không thuộc MBTI. A mô tả người ít bị căng thẳng chi phối, tự tin hơn; T mô tả người nhạy với áp lực, hay tự xét lại, cầu toàn hơn. Cả hai đều có mặt lợi, và chữ này dễ đổi theo giai đoạn sống.

16Personalities có phải là bài test MBTI không?

Không. 16Personalities dùng bốn chữ cái giống MBTI nhưng xây theo mô hình riêng có năm khía cạnh, và chính trang này nói cách tiếp cận của họ khác MBTI. Kết quả hai bên có thể không trùng nhau.

Kết quả MBTI có nói mình hợp nghề gì không?

Kết quả có thể gợi ý bạn thấy dễ chịu với kiểu môi trường nào, nhưng không cho biết nghề nào hợp. Chọn nghề cần xét sở thích, năng lực, giá trị, điều kiện học và cơ hội thực tế. Các danh sách nghề theo mã trên mạng chỉ nên đọc để tham khảo.

Có cần gặp chuyên viên để đọc kết quả MBTI không?

Không bắt buộc. Với bài miễn phí, bạn có thể tự đọc theo các bước đối chiếu mô tả với đời sống. Nếu làm bản chính thức, buổi giải thích với chuyên viên là một phần của quy trình và giúp bạn chọn nhóm khớp nhất.

Kết quả của mình khác hẳn cách bạn bè nhìn mình thì tin ai?

Nên coi cả hai là thông tin. Bài trắc nghiệm phản ánh cách bạn nhìn mình, bạn bè phản ánh hành vi bạn thể hiện ra ngoài. Chỗ lệch giữa hai bên thường là điều đáng suy nghĩ nhất, ví dụ bạn thấy mình hướng nội nhưng ở ngoài lại rất cởi mở.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138