HuongNgoai.comHướng Ngoại
Hướng nội, hướng ngoại, hướng trung

Hướng ngoại là gì: đặc điểm thật, điểm mạnh và những điều người ta hay hiểu sai

Hướng ngoại là xu hướng tìm đến người và hoạt động để thấy hứng khởi, không đồng nghĩa nói nhiều hay hời hợt. Đặc điểm thật, điểm mạnh và chỗ dễ vướng.

Cheerful Vietnamese man greeting neighbours at a crowded morning street market, waving and chatting with vendors, seen from behind, wide shot, warm orange sunlight and blue awnings

Hướng ngoại là xu hướng thấy hứng khởi, tỉnh táo hơn khi có người, có hoạt động, có nhiều thứ đang diễn ra. Người hướng ngoại thường chủ động tìm gặp người khác, nghĩ thành lời khi nói, và dễ thấy bứt rứt nếu ở một mình quá lâu.

Hướng ngoại không có nghĩa là nói nhiều, ồn ào, thích khoe hay sống hời hợt. Đó chỉ là một hướng nghiêng trên thang đo tính cách, cũng như hướng nội. Bài này mô tả những đặc điểm thật của người hướng ngoại, điểm mạnh, chỗ dễ vướng, và cách nhận ra mình nghiêng về phía này mà không nhầm với những thói quen bề ngoài.

Hướng ngoại theo cách giới tâm lý học hiểu

Trong mô hình Năm yếu tố lớn (Big Five), hướng ngoại là một chiều gồm nhiều mặt nhỏ: thích giao du, dám lên tiếng và dẫn dắt, nhịp hoạt động nhanh, thích tìm cảm giác mới, và hay có cảm xúc tích cực như hào hứng, vui vẻ. Một người có điểm hướng ngoại cao không nhất thiết cao ở mọi mặt. Có người rất thích giao du nhưng không thích dẫn dắt, có người dẫn dắt giỏi nhưng không thích đi tiệc.

Trước đó, Hans Eysenck mô tả người hướng ngoại là người thích kích thích và tìm thêm kích thích từ bên ngoài. Ông đưa ra giả thuyết rằng mức kích hoạt nền của não ở người hướng ngoại thấp hơn, nên họ tìm thêm âm thanh, người, hoạt động để đạt mức tỉnh táo dễ chịu. Giả thuyết này có một số bằng chứng ủng hộ và cũng có kết quả không khớp, nên nên coi nó là một cách giải thích đang được bàn, chưa phải định luật.

Điều quan trọng cho đời sống hằng ngày: hướng ngoại mô tả bạn thấy sống động khi nào. Nó không mô tả bạn thông minh, tốt bụng hay đáng tin đến mức nào. Những điều đó nằm ở chỗ khác.

Một lưu ý nữa: điểm hướng ngoại đo bằng bảng hỏi phản ánh cách bạn tự mô tả mình. Nếu bạn đang ở giai đoạn đặc biệt, như vừa chuyển việc, vừa có con nhỏ, hay đang ôn thi, câu trả lời có thể nghiêng khác ngày thường. Vì thế đừng vội kết luận từ một lần làm bài, nhất là các bài ngắn trên mạng chỉ có mươi câu hỏi.

Đặc điểm thật của người nghiêng về hướng ngoại

Hứng khởi lên khi có người. Đến buổi liên hoan lúc mệt, ra về lại thấy tỉnh. Đây là dấu hiệu rõ nhất, rõ hơn chuyện nói nhiều hay ít. Cùng một buổi, người hướng nội ra về thấy cạn, người hướng ngoại ra về thấy đầy.

Nghĩ bằng cách nói ra. Họ hay cần trao đổi để hiểu chính ý mình. Một ý tưởng nói thành lời với đồng nghiệp xong thì mới rõ hình hài.

Chủ động bắt chuyện. Trong nhóm mới, họ thường là người phá băng, hỏi tên, rủ đi ăn. Với họ việc này tốn ít sức hơn người khác.

Thấy chán khi quá yên. Một ngày không gặp ai, không có tin nhắn, không có kế hoạch có thể làm họ bồn chồn, ăn uống lung tung hoặc lướt điện thoại không ngừng.

Phản ứng nhanh, quyết nhanh. Nhiều người hướng ngoại thích hành động trước rồi chỉnh sau. Đây là xu hướng chung, không phải ai cũng vậy.

Vẫn có lúc cần một mình. Người hướng ngoại cũng mệt, cũng cần ngủ, cũng có ngày không muốn gặp ai. Hướng ngoại là nghiêng, không phải chạy không ngừng.

Buồn chán nhanh với việc lặp lại. Công việc một mình, đều đều, không có ai để trao đổi dễ làm họ mất hứng sớm hơn người khác. Đây không phải thiếu kiên nhẫn bẩm sinh mà là thiếu nguồn kích thích họ quen dựa vào; chỉ cần xen vài lần trao đổi ngắn là nhịp làm việc trở lại.

Hướng ngoại khác với những gì người ta hay gán cho nó

Nhiều tính từ thường bị gắn kèm với chữ hướng ngoại nhưng thuộc về những nét khác, hoặc chỉ là thói quen. Bảng dưới tách chúng ra:

Lời hay ngheThật raGhi chú
Hướng ngoại là nói nhiềuNói nhiều là một hành vi, không phải định nghĩaCó người hướng ngoại nói ít nhưng rất thích ở giữa người
Hướng ngoại là hời hợtKhông liên quanĐộ sâu trong quan hệ phụ thuộc vào sự quan tâm, không vào tính hướng
Hướng ngoại thì tự tinKhông chắcTự tin là chuyện khác; người hướng ngoại cũng có thể lo lắng, tự ti
Hướng ngoại không biết lắng ngheKhông đúngLắng nghe là kỹ năng ai cũng rèn được
Hướng ngoại thích làm trung tâmChỉ một phầnCó người thích dẫn dắt, có người chỉ thích có mặt, không cần nổi bật
Hướng ngoại thì vui vẻ suốtKhông đúngHọ cũng buồn, cũng có giai đoạn khó khăn như mọi người

Khi tách được hướng ngoại ra khỏi các lời gán, bạn sẽ thấy chữ này hẹp hơn nhiều so với cách người ta dùng ngoài đời, và vì thế dùng nó có ích hơn. Lần tới khi nghe ai nói "nó hướng ngoại nên chắc chẳng sâu sắc gì", bạn có thể hỏi lại: người đó thật sự hời hợt, hay chỉ là nói nhiều hơn mình? Hai chuyện ấy khác nhau, và nhầm chúng dễ làm bạn đánh giá sai một người đáng tin.

Điểm mạnh thường thấy và chỗ cần để ý

Nối người với người. Người hướng ngoại hay là người giới thiệu bạn bè, kéo nhóm lại sau thời gian xa nhau. Chỗ cần để ý là dễ ôm nhiều mối quan hệ cùng lúc mà không chăm kỹ được mối nào.

Làm không khí ấm lên. Trong buổi họp căng, một người dám đùa hay mở lời thường giúp cả nhóm thả lỏng. Chỗ cần để ý là lấp khoảng lặng quá sớm, khiến người cần thời gian nghĩ không kịp lên tiếng.

Bắt đầu nhanh. Họ ít ngại khởi động việc mới, gọi điện cho người lạ, đi hỏi thông tin. Chỗ cần để ý là phần theo dõi đến cùng, vì hứng khởi ban đầu dễ nguội.

Chịu được nhịp dồn dập. Nhiều cuộc gặp trong ngày không làm họ cạn sức như người khác. Chỗ cần để ý là quên mất mình cũng có giới hạn, và kiệt sức theo kiểu khác: ngủ ít, ăn vội, không có thời gian nghĩ lại.

Không có điểm mạnh nào là độc quyền. Người hướng nội cũng nối được người, cũng khởi động được việc. Những điểm trên chỉ là chỗ người hướng ngoại thường thấy tự nhiên hơn.

Nghiêng mạnh, nghiêng vừa hay chỉ hơi nghiêng

Cũng như hướng nội, hướng ngoại là một thang đo liên tục. Người nghiêng mạnh có thể đi làm cả ngày, tối vẫn hẹn bạn, cuối tuần thêm một chuyến đi đông người mà không thấy đuối. Người nghiêng vừa thích gặp gỡ nhưng sau ba bốn buổi liền cũng muốn một tối nằm nhà. Người chỉ hơi nghiêng thì nhiều khi chính họ cũng không chắc mình thuộc phía nào, và tuỳ tuần mà thấy mình giống bên này hay bên kia.

Mức nghiêng còn khác nhau theo từng mặt. Có người thích đông vui nhưng ngại phát biểu trước tập thể; có người không cần nhiều bạn nhưng lên tiếng rất mạnh mẽ trong công việc. Vì thế hai người cùng được gọi là hướng ngoại có thể sống rất khác nhau, và một lời khuyên chung chung kiểu "người hướng ngoại nên chọn nghề giao tiếp" thường bỏ sót gần hết sự thật.

Cách tự ước lượng đơn giản: nhớ lại tuần bận rộn nhất về gặp gỡ trong mấy tháng gần đây. Nếu cuối tuần đó bạn vẫn muốn hẹn thêm, bạn nghiêng khá mạnh. Nếu bạn vui nhưng cần nghỉ một hai hôm, bạn nghiêng vừa. Nếu bạn thấy đuối từ giữa tuần, có lẽ bạn đứng gần giữa thang hơn bạn nghĩ, và bài về hướng trung sẽ hợp với bạn hơn bài này.

Một ví dụ: anh Quân và chiếc lịch trống

Anh Quân, trưởng nhóm bán hàng ở Hà Nội, quen một tuần với ba bốn buổi gặp khách, tối có khi đi đá bóng với bạn. Khi công ty chuyển sang làm việc ở nhà hai ngày mỗi tuần, anh thấy hai ngày đó dài kinh khủng. Anh làm chậm hơn, mở điện thoại liên tục, đến chiều thì cáu với người nhà mà không rõ vì sao.

Điều anh Quân gặp không phải lười biếng hay thiếu kỷ luật. Đó là một người nghiêng mạnh về hướng ngoại đang thiếu nguồn kích thích quen thuộc. Khi anh thử gọi điện cho khách thay vì nhắn tin, bật cuộc gọi video với một đồng nghiệp cùng làm việc trong im lặng, và hẹn chạy bộ với bạn vào chiều thứ Tư, hai ngày đó dễ thở hơn hẳn.

Bài học từ ví dụ này là: hiểu mình nghiêng về đâu giúp bạn sửa hoàn cảnh thay vì trách bản thân. Anh Quân không cần trở thành người thích yên tĩnh. Anh chỉ cần đưa thêm chút tiếng người vào những ngày vốn thiếu nó.

Người hướng ngoại nên tự để ý những gì

Hướng ngoại không cần sửa, nhưng có vài thói quen đi kèm dễ gây hiểu lầm với người xung quanh. Tự kiểm vài điểm sau mỗi tháng một lần là đủ:

  • Trong cuộc trò chuyện gần nhất, mình nói bao nhiêu phần và người kia nói bao nhiêu phần?
  • Mình có hay trả lời thay người khác khi họ còn đang nghĩ không?
  • Có lời hứa nào mình nói lúc hào hứng mà chưa làm?
  • Người thân hướng nội trong nhà có đang cần im lặng mà mình chưa nhận ra?
  • Lịch tuần này có chỗ nào để mình nghỉ thật sự, không phải nghỉ bằng cách đi chơi tiếp?

Nếu thấy mình hay chen lời, một cách đơn giản là đếm thầm đến ba sau khi người kia ngừng nói rồi mới đáp. Ba giây đó thường đủ để họ nói nốt ý còn lại. Với lời hứa, tập thói quen nói "để mình xem lịch rồi báo lại" thay vì nhận lời ngay trong lúc vui; cách này giữ được sự nhiệt tình mà không biến mình thành người hay thất hứa.

Câu hỏi thường gặp

Người hướng ngoại có cần ở một mình không?

Có. Ai cũng cần nghỉ ngơi và thời gian riêng. Người hướng ngoại thường cần ít hơn hoặc thích nghỉ bằng hoạt động có người, nhưng ở một mình đôi lúc vẫn cần thiết để sắp xếp lại suy nghĩ.

Hướng ngoại có phải là tự tin không?

Không hẳn. Tự tin là niềm tin vào khả năng của mình, còn hướng ngoại là xu hướng tìm đến người và hoạt động. Một người hướng ngoại vẫn có thể lo lắng, tự ti, sợ bị đánh giá.

Người hướng ngoại có làm được việc cần ngồi một mình lâu không?

Được. Nhiều người hướng ngoại làm tốt những việc tỉ mỉ, cần tập trung. Họ thường làm dễ hơn khi chia việc thành từng đợt và xen vào đó vài lần nói chuyện ngắn với ai đó.

Nói nhiều có nghĩa là hướng ngoại không?

Không chắc. Có người nói nhiều vì lo lắng, vì thói quen nghề nghiệp, hoặc chỉ nói nhiều với người thân. Dấu hiệu rõ hơn là bạn thấy hứng khởi hay mệt sau khi ở giữa nhiều người.

Hướng ngoại có tốt hơn hướng nội không?

Không. Hai hướng nghiêng có điểm mạnh khác nhau và hợp với những hoàn cảnh khác nhau. Không có bằng chứng nào cho thấy một bên sống tốt hơn hay giỏi hơn bên kia nói chung.

Làm sao biết mình hướng ngoại hay chỉ đang cô đơn?

Cô đơn là cảm giác thiếu kết nối, ai cũng có thể gặp. Nếu bạn luôn tìm đến người từ trước tới nay thì đó là xu hướng; nếu cảm giác trống trải mới xuất hiện và kéo dài, nên chia sẻ với người thân hoặc chuyên gia.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138