HuongNgoai.comHướng Ngoại
Hướng nội, hướng ngoại, hướng trung

Hướng trung (ambivert) là gì: khi bạn không thấy mình thuộc hẳn bên nào

Hướng trung là người đứng gần giữa thang hướng nội và hướng ngoại, lúc thích đông lúc cần yên. Dấu hiệu, chỗ hay bị nhầm và cách đọc nhu cầu của mình.

Young Vietnamese man sitting at the edge of a lively street food gathering, half turned toward friends and half toward the quiet river, seen from behind, dusk light

Hướng trung, tiếng Anh là ambivert, là cách gọi người đứng gần khoảng giữa thang đo hướng nội và hướng ngoại: có lúc thích đông vui, có lúc cần yên tĩnh, và mức nào dễ chịu tuỳ vào người, việc, giai đoạn. Đây không phải một nhóm thứ ba tách biệt, mà là vùng giữa của một thang liên tục.

Nhiều người làm trắc nghiệm tính cách trên mạng thấy mình lúc ra hướng nội, lúc ra hướng ngoại, rồi băn khoăn mình "bị lỗi" hay trả lời sai. Thật ra kết quả chập chờn đó thường là dấu hiệu bạn đứng gần vạch giữa. Phần dưới giải thích vì sao điều này phổ biến, cách nhận ra mình đang đứng giữa, và cách dùng hiểu biết đó trong đời sống mà không biến nó thành một cái nhãn mới.

Hướng trung nghĩa là gì, và vì sao nó phổ biến

Khi đo hướng ngoại bằng thang điểm liên tục, như trong mô hình Năm yếu tố lớn (Big Five), điểm của phần đông người thường tụ quanh khoảng giữa, càng ra hai đầu càng thưa. Nói cách khác, người rất hướng nội và người rất hướng ngoại là có thật, nhưng phần lớn chúng ta đứng ở đâu đó ở giữa, nghiêng nhẹ về một phía hoặc gần như cân bằng.

Chữ hướng trung được dùng để gọi tên vùng giữa đó. Nó tiện cho đời thường, nhưng bạn nên nhớ đây là cách gọi, không phải một loại người riêng có ranh giới rõ. Không có điểm số nào mà vượt qua thì bạn "thành" hướng trung. Người hơi nghiêng hướng nội và người hơi nghiêng hướng ngoại đều có thể tự thấy mình là hướng trung, và cả hai đều đúng ở mức độ nào đó.

Vì vậy, khi ai đó nói "mình là ambivert", câu đó hiểu đúng nhất là: người này không có nhu cầu quá mạnh về phía đông người hay phía yên tĩnh, và họ thay đổi theo hoàn cảnh nhiều hơn hai nhóm ở hai đầu.

Vì sao trắc nghiệm chia đôi làm người đứng giữa bối rối

Nhiều trắc nghiệm phổ biến trên mạng, nhất là các bài dựa theo bốn cặp của MBTI, chia mỗi chiều thành hai: bạn hoặc là E (hướng ngoại), hoặc là I (hướng nội). Cách chia này dễ nhớ, nhưng với người đứng gần giữa thì nó tạo ra một ranh giới nhân tạo. Chỉ cần đổi câu trả lời ở một hai câu hỏi, vì hôm đó bạn mệt hơn hay vui hơn, là kết quả lật sang phía kia.

Đó là một trong những lý do người làm lại MBTI sau vài tuần có thể ra nhóm khác. Bản thân bạn không đổi, chỉ có kết quả đổi vì bạn đứng sát vạch chia. Người ở hai đầu thang thì ít bị lật hơn, vì khoảng cách tới vạch xa.

Nếu bạn là người hay "đổi nhóm", đừng coi đó là bằng chứng mình thất thường hay không hiểu bản thân. Đó chỉ là cách chia đôi không hợp với vị trí của bạn trên thang. Đọc phần trăm hoặc mức độ (nếu bài có ghi) sẽ có ích hơn đọc chữ cái, và tốt nhất là đối chiếu với cách bạn sống thật qua nhiều tuần.

Dấu hiệu bạn có thể đang đứng gần giữa thang

Làm trắc nghiệm nhiều lần ra kết quả khác nhau. Đây là dấu hiệu hay gặp nhất, như phần trên đã giải thích.

Vui ở buổi đông người, nhưng có giới hạn. Bạn thích tiệc, nhưng sau một hai buổi trong tuần thì muốn nghỉ. Khác người rất hướng ngoại ở chỗ bạn không muốn thêm nữa, khác người rất hướng nội ở chỗ bạn thật sự thấy vui chứ không chỉ chịu đựng.

Tuỳ người mà mở lòng. Với nhóm bạn quen, bạn là người nói nhiều nhất. Với nhóm mới, bạn im lặng quan sát. Mức thoải mái phụ thuộc vào độ quen hơn là vào số người.

Ở một mình lâu thì thèm gặp ai, gặp nhiều thì thèm một mình. Bạn có hai nhu cầu thay phiên nhau, và cả hai đều thật.

Người quen mô tả bạn rất khác nhau. Đồng nghiệp bảo bạn sôi nổi, gia đình bảo bạn trầm. Mỗi bên thấy một mặt và cả hai mặt đều là bạn.

Không cần đủ cả năm dấu hiệu. Có hai ba điều trong số này đã là gợi ý đáng để ý, nhưng không phải kết luận. Cách chắc hơn là quan sát chính mình theo cách ở phần sau.

Hướng trung khác với gồng mình và khác với tuỳ hứng

Có hai thứ dễ bị nhầm với hướng trung. Phân biệt được giúp bạn biết mình đang đứng giữa thật, hay đang cố sống khác với nhu cầu của mình:

Hướng trungGồng mình theo hoàn cảnhTuỳ hứng
Cảm giác sau buổi đông ngườiVui, mệt vừa phảiKiệt sức, cần nhiều ngày hồi lạiKhông theo quy luật nào
Lý do tham giaMuốn tham gia thậtThấy mình bắt buộc phải tỏ ra sôi nổiTuỳ cảm xúc lúc đó
Khi ở một mìnhDễ chịu một thời gian rồi muốn gặp aiThấy nhẹ nhõm rõ rệtCó lúc bứt rứt, có lúc thích
Có thể đoán được nhu cầu khôngCó, nếu nhìn theo hoàn cảnhCó, nhưng bị chính bạn lờ điKhó đoán
Nên làm gìSắp xếp xen kẽBớt gồng, thừa nhận nhu cầu yên tĩnhTheo dõi thêm, có thể do tâm trạng hay sức khoẻ

Nếu bạn thấy mình ở cột "gồng mình", có lẽ bạn nghiêng về hướng nội nhiều hơn bạn nghĩ, chỉ là quen thể hiện sôi nổi vì công việc hay vì kỳ vọng của gia đình. Nếu thấy mình ở cột "tuỳ hứng" và tâm trạng lên xuống thất thường, kéo dài, thì nên để ý giấc ngủ, sức khoẻ, và trò chuyện với chuyên gia nếu cần.

Ví dụ: chị Hà và một tuần hai mặt

Chị Hà làm kế toán ở Cần Thơ. Thứ Hai đến thứ Năm, chị ngồi một mình với bảng số liệu và thấy thoải mái. Thứ Sáu cả phòng đi ăn trưa, chị là người kể chuyện rôm rả nhất bàn. Cuối tuần, nếu có đám giỗ bên nội thì chị vui vẻ phụ bếp, trò chuyện với cô dì, nhưng tối đó chị chỉ muốn tắm xong đi ngủ, không nhận thêm lời rủ đi cà phê nào.

Nhìn từng mảnh, người ta dễ kết luận chị Hà hướng nội (vì thích làm một mình) hoặc hướng ngoại (vì nói chuyện rôm rả). Nhìn cả tuần mới thấy chị đứng giữa: chị cần cả hai, và chị biết dừng khi đủ. Điều này không làm chị khó hiểu, mà làm chị dễ thích nghi với nhiều kiểu việc.

Chỗ chị Hà hay vướng là khi hai nhu cầu đến lệch lịch. Tuần quyết toán cuối năm, chị phải gọi điện cho nhiều đối tác liền mấy ngày, trong khi đó lại là lúc chị cần tập trung nhất. Hiểu mình đứng giữa giúp chị xin dời bớt cuộc gọi sang tuần sau, thay vì tự trách vì sao mình "hôm thì hăng, hôm thì đuối".

Điểm mạnh và chỗ dễ vướng của người đứng giữa

Linh hoạt theo việc. Người hướng trung thường làm được cả việc cần ngồi một mình lẫn việc cần gặp gỡ, không thấy cái nào quá sức. Chỗ vướng là dễ bị giao cả hai loại việc cùng lúc vì ai cũng nghĩ bạn "chịu được".

Hiểu cả hai phía. Bạn thường đồng cảm được với bạn hướng nội lẫn bạn hướng ngoại, và hay làm cầu nối trong nhóm. Chỗ vướng là quên mất nhu cầu riêng của mình khi mải chiều theo người khác.

Ít bị mệt cực độ. Vì không nghiêng hẳn về đâu, bạn ít khi rơi vào tình trạng cạn sức hoàn toàn. Chỗ vướng là khó nhận ra lúc mình đang mệt dần, vì dấu hiệu không rõ như ở người nghiêng mạnh.

Khó trả lời câu "bạn thích gì". Người hỏi muốn một câu trả lời gọn, còn câu thật của bạn là "tuỳ". Tập trả lời cụ thể theo hoàn cảnh, ví dụ "tuần này mình muốn đi, tuần sau thì chắc không", giúp người khác dễ sắp xếp cùng bạn.

Đừng biến hướng trung thành một cái nhãn mới

Khi chữ ambivert lan trên mạng, nó nhanh chóng thành một nhãn để tự giới thiệu, kèm theo những danh sách "mười dấu hiệu bạn là ambivert" mà đọc lên ai cũng thấy đúng. Những danh sách như vậy dễ chịu vì chúng mô tả điều gần như ai cũng trải qua: có lúc muốn đi chơi, có lúc muốn ở nhà. Một mô tả đúng với tất cả mọi người thì không giúp bạn hiểu riêng mình thêm được bao nhiêu.

Cái bẫy thứ hai là dùng hướng trung để né câu hỏi khó. Nói "mình là ambivert, sao cũng được" thì nhẹ nhàng, nhưng nếu thật ra bạn đang gồng mình đi mọi cuộc vui hoặc đang trốn mọi cuộc gặp, cái nhãn đó che mất điều cần sửa. Hiểu mình đứng giữa chỉ có ích khi đi kèm câu hỏi tiếp theo: đứng giữa thì mình cần gì, ở mức nào, vào lúc nào.

Cuối cùng, đừng dùng chữ này để xếp người khác. Bảo một người bạn "cậu là hướng trung nên đi được" khi họ đã nói mệt là lấy nhãn đè lên lời người thật. Mô tả tính cách chỉ là bản phác, người đang đứng trước mặt bạn mới là bản gốc.

Cách đọc tín hiệu của chính mình trong hai tuần

Người đứng giữa khó đoán nhu cầu của mình hơn người ở hai đầu, nên quan sát có hệ thống sẽ có ích hơn đọc mô tả. Một cách đơn giản, không cần ứng dụng hay bảng hỏi:

  1. Mỗi tối ghi một dòng: hôm nay gặp bao nhiêu người, ở đâu, kéo dài bao lâu.
  2. Ghi thêm mức sức lực cuối ngày theo ba mức: còn nhiều, vừa, cạn.
  3. Ghi một chữ về tâm trạng: hứng, bình thường, cáu hay trống.
  4. Sau hai tuần, đọc lại và tìm quy luật: những ngày cạn sức thường có gì chung? Đông người, người lạ, hay chỉ là thiếu ngủ?
  5. Tìm "điểm đủ" của bạn: bao nhiêu buổi gặp gỡ mỗi tuần thì vui, từ buổi thứ mấy thì bắt đầu mệt.
  6. Dùng điểm đủ đó để nhận lời hay từ chối, thay vì quyết theo cảm giác lúc được rủ.

Hai tuần là đủ để thấy xu hướng, nhưng nếu tuần đó có việc đặc biệt như ốm, thi cử, chuyển nhà thì nên ghi thêm một tuần nữa cho chắc.

Câu hỏi thường gặp

Hướng trung có phải là một loại tính cách riêng không?

Không hẳn. Đó là cách gọi vùng giữa của thang hướng nội và hướng ngoại. Nó hữu ích để mô tả, nhưng không có ranh giới rõ ràng tách người hướng trung khỏi người hơi hướng nội hay hơi hướng ngoại.

Vì sao làm trắc nghiệm mỗi lần ra một kết quả khác?

Thường vì bạn đứng gần vạch chia giữa hai nhóm. Chỉ cần tâm trạng hôm đó khác đi, vài câu trả lời đổi là kết quả lật sang phía kia, dù con người bạn không đổi.

Người hướng trung có cần thời gian một mình không?

Có, nhưng thường ít hơn người nghiêng mạnh về hướng nội và nhiều hơn người nghiêng mạnh về hướng ngoại. Mức cần cụ thể thì mỗi người một khác, tự quan sát mới biết.

Hướng trung có tốt hơn hai nhóm kia không?

Không. Đứng giữa có lợi thế linh hoạt nhưng cũng có chỗ khó, như khó đoán nhu cầu của mình. Không có vị trí nào trên thang tốt hơn vị trí khác.

Làm sao biết mình hướng trung hay đang gồng mình?

Để ý cảm giác sau buổi đông người. Nếu vui và mệt vừa phải thì nhiều khả năng bạn đứng giữa. Nếu lần nào cũng kiệt sức, cần nhiều ngày hồi lại, có lẽ bạn đang cố tỏ ra sôi nổi hơn nhu cầu thật.

Có nên tự giới thiệu mình là ambivert không?

Tuỳ bạn, nhưng nói cụ thể thường có ích hơn một cái nhãn. Câu như "mình thích gặp nhóm nhỏ, mỗi tuần một hai buổi là vừa" giúp người khác hiểu bạn rõ hơn chữ ambivert.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138