HuongNgoai.comHướng Ngoại
Tính cách trong tình bạn, gia đình, tình yêu

Bạn thân hướng nội và hướng ngoại: vì sao vẫn hợp và cách giữ tình bạn bền

Một người thích tụ tập, một người cần yên tĩnh vẫn có thể làm bạn thân lâu năm. Chỗ hay va chạm, thoả thuận nhỏ nên có và những điều không cần ép nhau.

Two young Vietnamese women friends sitting on a riverside bench at sunset, one gesturing while talking, the other listening calmly, seen from behind, warm orange light

Bạn thân một người hướng nội, một người hướng ngoại hoàn toàn có thể bền lâu, miễn là hai bên hiểu rằng khác nhau ở cách nạp năng lượng không có nghĩa là khác nhau ở mức độ quý nhau. Người hướng ngoại thường thấy vui hơn sau một buổi đông người, người hướng nội thường cần một khoảng yên tĩnh sau đó. Hai nhu cầu này không loại trừ nhau, chỉ cần được nói ra.

Phần lớn rạn nứt giữa hai kiểu bạn này không đến từ tính cách mà đến từ cách đọc sai hành vi của nhau: lời từ chối bị hiểu thành lạnh nhạt, lời rủ rê bị hiểu thành ép buộc. Dưới đây là những chỗ va chạm hay gặp, vài thoả thuận nhỏ đã được nhiều cặp bạn dùng, và cách tự kiểm xem vấn đề có thật sự nằm ở tính cách hay không.

Vì sao hai người khác tính lại hay thành bạn thân

Hướng nội và hướng ngoại, theo cách Carl Jung dùng trong cuốn "Các kiểu tâm lý" xuất bản năm 1921, nói về hướng chú ý của một người: quay vào thế giới bên trong hay quay ra thế giới bên ngoài. Về sau, các nhà nghiên cứu như Hans Eysenck và những người phát triển mô hình Năm yếu tố lớn (Big Five) coi hướng ngoại là một dải liên tục chứ không phải hai ô tách rời. Nghĩa là bạn của bạn không "là" hướng nội hay hướng ngoại một cách tuyệt đối, chỉ nghiêng về một phía nhiều hay ít.

Hai người ở hai đầu dải ấy hay bổ sung cho nhau theo cách rất đời thường. Người hướng ngoại kéo bạn mình ra khỏi phòng, giới thiệu thêm người quen, mở lời trước ở chỗ lạ. Người hướng nội thường là người nghe lâu, nhớ chi tiết, nhắn một câu đúng lúc bạn cần. Nhiều người kể rằng bạn thân hướng nội là người duy nhất họ gọi khi có chuyện buồn, còn bạn thân hướng ngoại là lý do họ từng thử những thứ mới.

Cũng cần nhớ rằng mức hướng nội hay hướng ngoại chỉ là một phần của tính cách. Hai người bạn có thể khác nhau ở chuyện thích đông hay thích vắng nhưng giống nhau ở những thứ quan trọng hơn: cùng coi trọng sự thẳng thắn, cùng thích một kiểu đùa, cùng lớn lên ở một con hẻm. Chính những điểm giống nhau ấy giữ tình bạn qua các giai đoạn, còn điểm khác nhau quyết định cách hai người sắp xếp thời gian gặp.

Sự bổ sung này chỉ thành điểm mạnh khi cả hai thấy được nó. Nếu một bên lặng lẽ coi bên kia là "phiền" hoặc "khó gần", điểm bổ sung lại thành nguồn mệt mỏi. Vì vậy việc đầu tiên không phải là sửa nhau mà là gọi đúng tên điều đang xảy ra.

Những chỗ va chạm hay gặp và cách đọc lại cho đúng

Bảng dưới gom các tình huống mà người hướng nội và người hướng ngoại hay hiểu sai nhau. Cột cuối là một cách diễn giải khác, không phải luật, vì mỗi người còn dao động theo hoàn cảnh và tâm trạng.

Tình huốngNgười hướng ngoại dễ nghĩNgười hướng nội dễ nghĩCách đọc lại
Bạn từ chối đi chơi ba lần liềnNó chán mình rồiMình chỉ đang mệt sau tuần làm việcHỏi thẳng một câu, đừng đếm số lần
Bạn rủ thêm người lạ vào buổi hẹnCàng đông càng vuiTưởng chỉ có hai đứaBáo trước ai sẽ tới để bạn chuẩn bị tinh thần
Nhắn tin không trả lời ngayChắc giận gì rồiĐể tối yên tĩnh rồi trả lời cho tử tếThống nhất rằng trả lời muộn không có nghĩa là giận
Về sớm khỏi buổi tiệcKhông vui àĐã đủ, về là để còn vui lần sauHẹn trước giờ về, không cần giải thích tại chỗ
Gọi điện bất ngờGọi cho nhanhĐang chưa sẵn sàng nói chuyệnNhắn một dòng hỏi "gọi được không" trước

Điểm chung của cả năm dòng: hiểu lầm sinh ra từ việc mỗi người dùng nhu cầu của mình làm thước đo cho người kia. Khi đọc lại hành vi bằng nhu cầu của bạn mình, phần lớn chuyện tự nhỏ đi.

Một ví dụ: Linh và Trang sau năm năm chơi thân

Linh, nhân viên văn phòng ở Đà Nẵng, tự nhận mình hướng nội. Trang, bạn thân từ hồi cấp ba, làm bán hàng và cuối tuần nào cũng có kế hoạch. Năm đầu đi làm, Trang rủ Linh đi cà phê, đi biển, đi sinh nhật bạn của bạn gần như mọi thứ Bảy. Linh đi được vài lần rồi bắt đầu viện cớ. Trang không nói ra nhưng bắt đầu ít rủ hơn, và Linh lại hiểu đó là dấu hiệu Trang đã có bạn mới.

Hai người suýt xa nhau chỉ vì không ai nói câu đầu tiên. Một tối, Linh nhắn: "Không phải mình ngại gặp bà, mình ngại đông người sau cả tuần nói chuyện với khách." Trang trả lời rằng cô cũng không cần Linh đi mọi buổi, chỉ cần biết Linh vẫn muốn gặp mình. Từ đó hai người tách lời rủ thành hai loại: buổi đông người thì Linh được quyền từ chối không cần lý do, còn mỗi tháng có một buổi chỉ hai đứa, đi đâu do Linh chọn.

Ví dụ này là giả định nhưng rất hay gặp. Điều đáng chú ý là thứ cứu tình bạn không phải là Linh "bớt hướng nội" hay Trang "bớt ồn ào", mà là một câu nói thật và một thoả thuận đủ cụ thể để làm theo.

Năm thoả thuận nhỏ giúp tình bạn bền

Không cặp bạn nào cần làm đủ cả năm. Hãy chọn một hai điều sát với chỗ hai bạn đang vướng, thử trong một tháng rồi xem lại.

  1. Tách buổi gặp đông người và buổi gặp riêng. Người hướng nội từ chối buổi đông không có nghĩa là từ chối bạn; buổi riêng nên được giữ đều.
  2. Nói trước thời lượng. "Tối nay mình ngồi tới chín giờ nhé" giúp người hướng nội đỡ lo, và người hướng ngoại không bị hụt hẫng khi bạn đứng dậy.
  3. Đặt quy ước về tin nhắn. Ví dụ: tin không gấp thì trả lời trong ngày là được, việc gấp thì gọi hai lần liền.
  4. Thay phiên chọn hoạt động. Một lần đi chợ đêm đông vui, một lần ngồi nhà xem phim hoặc đi bộ ven sông.
  5. Có một câu ám hiệu khi cần rút lui. Một câu đùa quen thuộc giữa hai người để báo "mình hết pin rồi" mà không phải giải thích trước mặt người khác.

Thoả thuận càng cụ thể càng dễ giữ. "Hiểu nhau hơn" là mong muốn, còn "mỗi tháng một buổi riêng, ngày do Linh chọn" là việc làm được.

Những điều không cần làm

Không cần ép bạn hướng nội "cho quen". Đi nhiều buổi đông người không làm một người bớt cần thời gian yên tĩnh. Họ có thể khéo hơn ở chỗ đông, nhưng nhu cầu nạp lại năng lượng vẫn còn đó.

Không cần bạn hướng ngoại phải bớt bạn bè. Một người có nhiều mối quan hệ không có nghĩa là mỗi mối quan hệ nông. Tình bạn thân không đo bằng việc bạn có bao nhiêu người khác.

Không cần tranh luận ai hướng nội hơn ai. Trên mạng có nhiều bài trắc nghiệm, nhưng kết quả thay đổi theo ngày làm và theo tâm trạng. Gán cho nhau một chữ cái MBTI rồi giải thích mọi hành vi bằng chữ cái đó dễ biến tình bạn thành buổi phân tích.

Không cần giải thích từng lần từ chối. Một lần nói rõ nhu cầu đã đủ. Phải biện hộ mỗi tuần làm người hướng nội thấy mệt hơn chính buổi gặp.

Không cần đọc im lặng thành giận dỗi. Với nhiều người, im lặng sau một tuần bận là nghỉ ngơi, không phải thông điệp. Nếu không chắc, cứ hỏi.

Khi khoảng cách không phải do tính cách

Không phải lúc nào xa nhau cũng là chuyện hướng nội hay hướng ngoại. Người ta lớn lên, đổi chỗ làm, có người yêu, có con nhỏ, chuyển tới thành phố khác. Lịch sống thay đổi kéo theo nhịp gặp thay đổi, và nhãn tính cách đôi khi bị dùng để giải thích một thay đổi có nguyên nhân khác hẳn.

Có vài dấu hiệu cho thấy vấn đề nằm ngoài tính cách: bạn không chỉ từ chối buổi đông người mà từ chối cả buổi riêng trong thời gian dài; bạn né một chủ đề cụ thể; bạn vẫn đi chơi đông vui với nhóm khác nhưng không với bạn. Khi đó câu hỏi đúng không phải là "nó hướng nội nên vậy" mà là "giữa hai đứa có chuyện gì chưa nói".

Cũng có lúc người bạn rút lui vì đang trải qua giai đoạn khó khăn: mất ngủ kéo dài, buồn bã nhiều tuần, không muốn làm cả những việc từng thích. Đó không còn là chuyện nạp năng lượng. Nếu bạn thấy những dấu hiệu như vậy, một lời hỏi han nhẹ và gợi ý tìm gặp chuyên gia tâm lý có giá trị hơn mọi phân tích về tính cách.

Câu tự hỏi trước khi giận bạn

Lúc thấy mình bắt đầu khó chịu với bạn thân vì một lời từ chối hay một tin nhắn trả lời chậm, thử dừng lại với vài câu hỏi dưới đây trước khi nhắn đi điều gì.

  • Mình đang giận vì hành động của bạn, hay vì cách mình hiểu hành động đó?
  • Nếu là người khác làm đúng việc này, mình có khó chịu như vậy không?
  • Bạn đã từng nói với mình nhu cầu của bạn chưa, và mình có nhớ không?
  • Lần gần nhất hai đứa có thời gian riêng là khi nào?
  • Mình đang cần gì: gặp bạn, được bạn quan tâm, hay chỉ là có người đi cùng tối nay?
  • Điều mình định nhắn có giúp hai đứa gần nhau hơn, hay chỉ giúp mình xả bực?

Trả lời thật được hai ba câu đầu là đủ để bớt một nửa số cuộc cãi không đáng có. Phần còn lại là nói chuyện với nhau, bằng giọng của người muốn giữ bạn chứ không phải người muốn thắng.

Câu hỏi thường gặp

Người hướng nội có làm bạn thân tốt với người hướng ngoại không?

Có. Mức hướng nội hay hướng ngoại chỉ nói về cách một người nạp năng lượng và mức thích kích thích xã hội, không nói về lòng tốt hay sự chung thuỷ. Nhiều cặp bạn bền lâu chính vì hai người bổ sung cho nhau.

Bạn hướng nội hay từ chối đi chơi thì có phải không quý mình?

Chưa chắc. Từ chối buổi đông người thường là chuyện năng lượng, không phải chuyện tình cảm. Cách kiểm đơn giản nhất là rủ một buổi riêng, ít người, ở chỗ yên tĩnh và xem phản ứng của bạn.

Làm sao nói với bạn hướng ngoại rằng mình cần thời gian một mình?

Nói một lần, rõ ràng, vào lúc hai người đang vui chứ không phải lúc vừa từ chối. Nêu nhu cầu kèm điều bạn vẫn muốn giữ, ví dụ cần nghỉ cuối tuần nhưng vẫn muốn gặp riêng mỗi tháng.

Có nên làm trắc nghiệm MBTI cùng bạn thân để hiểu nhau?

Có thể làm cho vui và làm điểm bắt đầu câu chuyện, nhưng đừng coi kết quả là bản mô tả chính xác. Kết quả có thể khác khi làm lại, và nói chuyện trực tiếp về nhu cầu vẫn đáng tin hơn bốn chữ cái.

Khi nào khoảng cách trong tình bạn đáng lo hơn chuyện tính cách?

Khi bạn né cả những buổi gặp riêng trong thời gian dài, né một chủ đề nhất định, hoặc có dấu hiệu buồn bã, mất ngủ kéo dài. Lúc đó nên hỏi thẳng, và nếu bạn đang khó khăn thì gợi ý gặp chuyên gia tâm lý.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138